๑.ภายใต้ต้นสาละที่กรุงกุสินารา พระพุทธเจ้า ได้ประทานปัจฉิมโอวาทแก่บรรดาสาวกว่า
“เธอทั้งหลายจงทำตนให้เป็นประทีป จงพึ่งตนเอง อย่าพึ่งผู้อื่น จงทำคำสอนขอเราให้เป็นประทีปของพวกเธอ จงพึ่งคำสอนของเรา อย่าได้พึ่งคำสอนอื่นใด
“เธอทั้งหลายจงพิจารณาร่างกายของตนว่าเป็นของไม่สะอาด เมื่อรู้ว่าทั้งความทุกข์และความสุขของร่างกายนี้ก่อให้เกิดความทุกข์ได้เหมือนๆกัน ไฉนเธอทั้งหลายจึงหมกมุ่นอยู่กับความปรารถนาของร่างกายเล่า? จงพิจารณา อัตตาของตนว่าเป็นของไม่เที่ยง ไฉนเธอทั้งหลายจึงตกอยู่ในความหลงในอัตตา มีความหยิ่งทะนงและเห็นแก่ตัวเล่า?ในเมื่อเธอรู้ว่าสิ่งทั้งหลายเหล่านั้นจะต้องยุติลงด้วยความทุกข์ที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ พวกเธอจงพิจารณาสิ่งทั้งหลายทั้งปวง พวกเธอเห็นสิ่งใดบ้างไหมที่มีคัวตนที่ยั่งยืน? มันไม่ใช่สิ่งที่มาประกอบกันเป็นสังขารที่ในไม่ช้านี้จะแตกดับกระจัดกระจายไปดอกหรือ? จงอย่าเกิดความสับสนวุ่นวายในกับสากลทุกข์นี้เลย แต่จงปฏิบัติตามคำสอนของเรา หลังจากที่เราล่วงลับไปแล้ว เธอทั้งหลายก็จงกำจัดทุกข์ไปได้ จงทำอย่างนี้แล้วเธอทั้งหลายก็จะได้เป็นสาวกที่แท้จริงของเราตถาคต”
